بحران پیام انتخابات در افغانستان

0
با درنظرداشت پنج دور انتخاباتی که در افغانستان پسا طالبان تجربه نموده ایم، قابل توجه است که بیشتر اختلافات انتخاباتی، با نادیده گرفتن میکانیزم‌های قانونی، از طریق میانجی‌گری های نهاد‌های سیاسی پر نفوذ داخلی و خارجی حل شده است.

این امر به شدت اعتبار انتخابات و ادارات مربوط به انتخابات را در افغانستان صدمه رسانده است، تا آنجا که دیگر انتخابات در افغانستان حکایت از فصل جدید کنش و واکنش در عرصه ای سیاست و اجتماع را ندارد بلکه اذهان عامه در انتظار بحران جدیدی هستند، که برخی از این پروسه های انتخاباتی افغانستان را تا مرز سقوط نظام سیاسی نیز به پیش می برد، مثال عینی آن را می توان انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۸ قلمداد نمود.

با آنکه دست‌کم دو ماه از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری می‌گذرد، اما از نتیجه انتخابات خبری نیست. کمیسیون مستقل انتخابات در نبود ناظران نامزدان و مشاهدین بی‌طرف در اکثریت ولایات بازشماری و تفتیش آرا را تکمیل نموده است اما هواداران نامزدان در برخی ولایت مانع بازشماری و تفتیش آرا گردیده‌اند. کمیسیون انتخابات گفته است که اگر موفق به شمارش مجدد آرا در ولایات باقی مانده نگردد، نتایج قسمی یافته‌هایش را اعلام خواهد کرد. اما نامزدان معترض می‌گویند که تا تصفیه کامل آرا اجازه اعلام نتیجه انتخابات را نمی‌دهند. آنان مدعی هستند که ۳۰۰ هزار رای جعلی است و باید از پروسه خارج گردد. اما تیم حاکم می‌گوید که نامزدان پروسه را به بند کشیده‌اند و کمیسیون انتخابات باید نتیجه انتخابات را اعلام کند .اگر واقع بینانه نظر کنیم می بینیم که انتخابات از کنترل کمیسیون انتخابات بیرون شده است. کمیسیون انتخابات از مسیر قانون و طرزالعمل‌های نافذ عدول نموده و به صورت کرات تقویم انتخابات را نقض نموده است. رهبری کمیسیون، ظرفیت، توانایی و اراده اعلام نتیجه نخستین انتخابات را ندارد. زیرا، از یک‌سو نامزدان بر کمیشنران فشار آورده و پروسه را به چالش کشیده‌اند و از سوی دیگر، برخی اعضای کمیسیون تحت تاثیر حکومت عمل کرده و شماری دیگر، منتظر هستند که جامعه جهانی چه تصمیمی خواهند گرفت. آنان به خوبی می‌دانند که اعلام نتیجه انتخابات بدون تصفیه کامل آرا، چه تبعات ویرانگری خواهد داشت.

از سویی هم حکومت افغانستان که یک بخش معادلات انتخاباتی را در محور تیم دولت ساز تشکیل می‌دهد با استفاده از نیروهای نظامی و امنیتی، تلاش دارد که به ارعاب و تهدید نامزدان معترض بپردازد. چنانچه وزیر دفاع با اشاره به اعتراضات احتمالی اعلام کرد که اجازه خشونت در جریان انتخابات را نخواهند داد. بحث استفاده از نیروهای امنیتی در روند انتخابات، یکی از موارد مورد اختلاف میان چهره‌های سیاسی و نامزدان انتخابات ریاست‌جمهوری است. همه نامزدان انتخابات متفق‌القول هستند که سران نهادهای امنیتی در جریان انتخابات به‌ نفع رییس‌جمهور  فعلی عمل نموده است ‌. ‫تحلیلگران امور‌ سیاسی معتقدند که نیروهای امنیتی یکی از دست‌آوردهای حداقل دو دهه ای  پسین مردم افغانستان است و نباید به خاطر اهداف سیاسی و شخصی مورد استفاده قرار گیرند. نیروهای امنیتی افغانستان متشکل از اقوام و گروه‌های مختلف اجتماعی هستند. بهره‌گیری از نیروها در راستای منافع یک نامزد مشخص، ممکن است به چند دستگی در صفوف و در نتیجه فروپاشی این نیروها بیانجامد. به هر حال چنین بحرانی که در بخش گزینش زعیم سیاسی کشور به وجود آمده اگر به صورت مسالمت آمیز و تمام شمول حل نگردد می تواند تبعات جبران ناپذیری را متوجه نظام سیاسی و مردم افغانستان گرداند. از گزینه های مورد بحث در حل این بحران می توان به همان تشکیل حکومت ائتلافی همانند انتخابات دور پسین ریاست جمهوری اشاره نمود، که متاسفانه دیده می شود که این امر نیز به دلیل نبود حاکمیت قانون بیشتر شکل باج خواهی تیم ناکام را به خود گرفته است، اما در این دور انتخابات ریاست جمهوری حتی چنین گزینه ای که حکومت ائتلافی باشد و هر عنوان دیگر،حلال بحران انتخابات نخواهد بود. زیرا سطح بی اعتمادی سیاسی بین دو تیم مطرح به میزانی بالا رفته است که هیچ طرفی حاضر نیست که تحت ریاست یک طرف به حکومت ائتلافی تن دهد. به طور مثال آقای اشرف غنی گذشته قابل باور در همکاری‌ با جریان‌ها و شخصیت‌های سیاسی افغانستان را ندارد و از طرفی هم آقای غنی حاضر نیست که در نتیجه این انتخابات به ریاست اجرایی و یا سمت دیگری در حکومت برود. با این حساب، احتمالی وجود دارد که در نتیجه انتخابات ریاست جمهوری تمام طرف‌های ذیدخل متحمل شکست شوند و سازوکاری جدیدی روی دست گرفته شود. این سازوکار جدید می تواند لغو کامل پروسه انتخابات، استعفای تمام طرف های حکومتی و اپوزیسیون و ایجاد حکومت موقت و یا عبوری باشد.

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید