اهداف ترکیه از حضور نظامی در افغانستان

0

محمد حنیف اتمر وزیر خارجه افغانستان در گفتگو با آژانس خبری «تی آر تی» ترکیه در پاسخ به اینکه دولت افغانستان حضور ترکیه را در این کشور چطور ارزیابی می‌کنند گفت: “ما از آن استقبال و حمایت می‌کنیم. ما معتقدیم که این امر برای حمایت از افغانستان توسط ترکیه، ناتو و جامعه بین المللی بسیار مهم خواهد بود.” در ادامه افزود که حضور ترکیه در کابل برای کمک‌ها بین‌المللی بر افغانستان مهم خواهد بود.

آقای اتمر درمورد تامین امنیت از سوی ترکیه گفت: “این اقدام بسیار مهمی است. میدان هوایی کابل، برای استفاده نمایندگی های دیپلماتیک در افغانستان در دسترس باشد. ترکیه پیشقدم شده و در این مورد حمایت کامل ارائه کرده است.”

این در  حالی است که ترکیه بعد از ایالات متحده آمریکا، بیشترین حضور نظامی را در مناطق مختلف جهان از جمله کشورهای آسیایی دارد و اینکه اکنون برای تامین امنیت میدان هوایی کابل پیشقدم شده است می تواند دلایل متعددی داشته باشد از جمله؛

۱- محوریت طلبی در جهان اسلام

کشور ترکیه در دهه اخیر شاهد تحولات اساسی در حوزه سیاست شده و قدرت گرفتن احزاب اسلام گرا در این کشور باعث شده تا این کشور خود را رقیب کشورهایی همچون ایران، عربستان، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و برخی از کشورهای اسلامی واقع در شمال آفریقا مانند مصر بداند.

لذا تمام تلاش حکومت مستقر در ترکیه، تبدیل شدن به محور کشورهای اسلامی است و برای رسیدن به این هدف از هیچ فعالیتی دریغ نکرده اند، ترکیه در مسأله افغانستان هم کوشش می‌کند، نقش کشور محوری در جهان اسلام را بازی کند.

این کشور در این اواخر تلاش کرد تا ابتکار عمل گفت‌وگوهای صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان را برعهده بگیرد و از مذاکرات صلح میان دو طرف میزبانی کند. اما تاهنوز موفق به برگزاری این کنفراس نشده است؛ اما تلاش‌هایش برای برگزاری این کنفرانس حکایت از این دارد که آنکارا می‌خواهد یک محوریت را در جهان اسلام ایجاد کند و خود را به عنوان یک میانجی مناسب برای حل‌وفصل مشکلات و تنش‌ها میان کشورهای اسلامی معرفی نماید.

اما اینکه تا چه مقدار در رسیدن به هدف مورد نظرشان موفق بوده اند، سوالی است که باید پس از ارزیابی عملکرد ترکیه در مداخلات نظامی در دیگر کشورها به آن پاسخ داد.

۲- هم‌سویی و اشتراک منافع با آمریکا

آنکار به دنبال کاهش تنش روابط سیاسی و اقتصادی با ایالات متحده آمریکا است، زیرا آنان به خوبی می دانند تحریم های ایالات متحده چه آسیب هایی برای آنان در پی داشته و خواهد داشت، و اینکه دلیل این فشارها از سوی آمریکا اختلافاتی است که با ترک ها در موضوع سوریه و خرید سامانه های دفاعی از روسیه است.

از سوی دیگر کشور ترکیه نمی خواهد در مقابل آمریکا به طور کامل سر تعظیم فرود آورد، بنابراین بهترین راه حل برای تنش زدایی از روابط دیپلماتیک با آمریکا برای ترکیه جایگزین شدن آنان در افغانستان به جای نیروهای ناتو و آمریکا است و دولمتردان آنکارا بر این باورند که از این طریق هم می توانند قدرت و سلطه خود را به آمریکا ثابت کنند و از سوی دیگر نیز به سمت بهبود روابط با آمریکا حرکت کنند.

۳- استفاده از ابراز نظامی برای تبدیل شدن به قدرت نظامی منطقه

این کشور می‌خواهد برای دست‌یابی به منافع ملی‌اش از گزینه نظامی استفاده کند. هم‌اکنون این کشور از لحاظ قدرت نظامی رتبه نهم را در جهان دارد و بعد از امریکا در پیمان ناتو بیش‌ترین پرسونل نظامی را دارد. هم‌چنان این کشور در سه قاره اروپا، آسیا و آفریقا -۱۳ کشور جهان- حضور نظامی دارد.

مداخله نظامی ترکیه در لیبی و حمایتش از دولت وفاق ملی آن کشور به رهبری فائز سراج، مداخله نظامی این کشور در شمال سوریه برعلیه کردها و ارتش سوریه، ایجاد پایگاه‌های نظامی در قبرس شمالی و شمال عرق، حضور نظامی در سومالی و افغانستان، حمایت تسلیحاتی و نظامی از آذربایجان در جنگ قره‌باغ، همه از استفاده از گزینه نظامی در سیاست خارجی این کشور حکایت دارد.

اما آنچه که مهم است این موضوع می باشد که نگاه ترکیه یک نگاه فرادیپلماسی است، به عنوان مثال حضور فعال ترکیه در کشور سوریه و حمایت قاطع این کشور از گروه های شبه نظامی مخالف حکومت مستقر در سوریه برخواسته از همین نوع نگاه ترکیه  است، حتی اگر منجر به قطع روابط دیپلماتیک با حکومت های مستقر در کشورهای مورد نظرش گردد.

در مورد افغانستان اما شاید وضع اینگونه نباشد، اما ذکر این نکته لازم است که باید دانست ترکیه در طول مدت حضور نظامی خویش در کشور افغانستان، حتی یک گلوله هم به سمت طالبان شلیک نکرده است و همچنین از سوی دیگر جنگجویان طالبان نیز با نیروهای ترک، درگیری نداشته اند.

بنابراین ممکن است علاوه بر وجود تمام پیوندهای دیپلماتیک میان کابل و آنکارا، با توجه متزلزل بودن اوضاع امنیتی در کشور و سست شدن پایه های نظام فعلی، کشور ترکیه دست به یک اقدام عجیب بزند و به صورت کامل از گروه طالبان حمایت کند، هرچند اکنون نیز نگاه ترکیه به طالبان، نگاه دوستانه و برادرانه است.

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید